SAVJET AGRONOMA: Prihrana ozimih usjeva u proljeće

Prihrana ozimih usjeva predstavlja jednu od najvažnijih agrotehničkih mjera u proljetnom periodu. Upravo u fazi izlaska iz zimskog mirovanja formira se potencijal prinosa, a pravilno i na vrijeme primijenjena te stručno odabrana formulacija đubriva direktno utiče na broj klasova, broj zrna i konačan kvalitet prinosa.
Najčešći ozimi usjevi u našim uslovima su pšenica, ječam, raž i tritikale, a svi oni imaju izražene potrebe za azotom u ranoj fazi vegetacije.

Zašto je rana prihrana ključna?
Nakon zimskog mirovanja biljke obnavljaju vegetativni rast, intenzivno razvijaju korijenov sistem te započinju proces bokorenja (kod strnih žita).
U ovoj fazi azot ima presudnu ulogu jer stimulira razvoj bočnih izdanaka, povećava lisnu masu i podstiče proces fotosinteze.
Nedostatak azota u ovoj fazi dovodi do slabijeg bokorenja i smanjenog broja klasova.

Pravo vrijeme za prvu prihranu
Prva prihrana se obavlja kada temperature pređu 5 °C, kada uslovi omoguće ulazak mehanizacije u njivu, u fazi početka vegetacije (kraj februara -početak marta).
Cilj prve prihrane je podsticanje bokorenja i obnavljanje rasta.

Druga prihrana
Druga prihrana se obavlja u fazi vlatanja i neposredno prije izduživanja stabla. U ovoj fazi biljka formira klas i broj zrna. Količina i oblik azota u ovom periodu direktno utiču na visinu prinosa.

Kako odabrati pravu formaciju đubriva?
Izbor formulacije zavisi od rezultata analize zemljišta, pretkulture, planiranog prinosa i vremenskih uslova. Najbolja formulacija za naša zemljišta je KAN 27% N. Sadrži nitratni i amonijačni oblik azota, ima brzo djelovanje, ne zakiseljava tlo.

Koliko azota primijeniti?
Količina zavisi od planiranog prinosa, plodnosti zemljišta, količine azota primijenjenog u jesen.
Ukoliko se prihrana vrši samo jednom onda preporučujemo dozu od 300 kg čistog azota/ha, (30 kg po dunumu), ukoliko se prihana vrši u dva obroka (prva i druga), onda u prvom obroku doza od 200 kg/ha u fazi bokorenja, u drugom obroku dozi 100 kg/ha azota u fazi vlatanja.
Precizne količine treba prilagoditi konkretnoj parceli.

Najčešće greške u prihrani
– prekasna primjena azota
– jednokratna primjena kompletne količine
– prevelike doze koje uzrokuju poleganje
– neusklađenost sa vremenskim uslovima

Prekomjerna prihrana može dovesti do bujnog porasta, povećane osjetljivosti na bolesti, smanjenog kvaliteta zrna.

SAVJET AGRONOMA, ma. poljoprivrede Aldin KUDUZOVIĆ
Prihrana ozimih usjeva nije rutinska mjera, već strateška odluka koja direktno određuje visinu i kvalitet prinosa. Pravo vrijeme primjene i odgovarajuća formulacija azota ključ su uspjeha. Ne oslanjajte se na „standardne“ doze već prilagodite prihranu stvarnim uslovima na parceli.
Za savjet o izboru formulacije i količine đubriva obratite se stručnom timu Poljo-sementi.